معرفی استان

 

مشخصات سیاسی و جغرافیائی استان قزوین:

 

قزوین که نام قدیمی آن به روایتی کاسپین وبه روایت دیگرگژوین بوده است ازشهرهای قدیمی ایران بوده ودارای قدمت تاریخی بسیاربالا می باشد شهرت این شهر به جهت این میباشد که علیرغم قدمت تاریخی توانسته است همزمان باپیشرفت صنعت وتکنولوژی دراین زمینه نیز پیشرفت نموده ونقش بسزایی درتوسعه صنعت این مرز وبوم ایفا نماید .

 

تقسیم بندی سیاسی:

 

باتصویب استان قزوین درمجلس شورای اسلامی(سال 1376) این استان درحال حاضر باگستره ای به وسعت 15805 کیلومتر مربع وشامل پنج شهرستان قزوین ؛ تاکستان ؛ بوئین زهرا ؛ البرز وآبیک ؛19بخش 24شهر؛46دهستان ؛1209 آبادی (875آبادی دارای سکنه و334 آبادی فاقد سکنه)  می باشد

 

موقعیت جغرافیائی :

 

 استان قزوین درحوزه مرکزی ایران بین 48 درجه و44 دقیقه تا50 درجه و51 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و35 درجه و24 دقیقه تا36 درجه و48 دقیقه عرض شمالی نسبت به خط استوا قرار دارد

 

استانهای همجوار (همسایه):

 این استان ازسمت شمال و شمال شرقی به استانهای گیلان و مازندران ؛ ازسمت غرب به استان زنجان ؛ ازسمت جنوب به استانهای مرکزی و همدان واز سمت شرق به استان تهران محدود می شوداین استان در دامنه جنوبی  رشته کوههای البرز واقع شده که بدلیل داشتن ارتفاعات متعدد وبارندگی های متوسط ازنقاط معتدل کشوربه حساب می آید مرتفع ترین کوههای استان (( سیاهلان ؛ کی جگین ؛ سفید کوه وسیاه کوه )) بوده که حداکثر ارتفاع درکوههای شمال سیاهلان 4175 متراز سطح دریا می باشد محدوده مرکزی وشرق استان را دشت تشکیل می دهد که شیب آن ازشمال غرب به جنوب شرق امتداد دارد ودرپایین ترین نقطه 1130 متراست حداقل ارتفاع استان درشمال غربی ودربخش طارم سفلی وکناره های دریا چه سفید رود باارتفاع 300 مترازسطح دریاست .

 

 

 

تقسیم بندی هیدرولوژیک :

 

استان قزوین در محدوده دو حوزه آبریز قرار گرفته است :

حوزه آبریز شور(جنوبی) با 11370 کیلومتر و71.9 % از مساحت استان

حوزه آبریز سفید رود(شمالی) با 4450 کیلومتر و28.1% از مساحت استان

 

جمعیت استان برابر نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال1385:

 

جمعیت کل استان:1143200 نفر

نقاط شهری:                          نفر

نقاط روستائی:                       نفر

 

 

 

اقلیم زراعی و باغی استان:

 

ناحیه شمال و شمال شرقی (شمال و شمال شرقی شهرستان قزوین)

ناحیه غرب و شمال غربی(شهرستان تاکستان و شمال غربی شهرستان قزوین)

ناحیه شرقی و جنوبی (جنوب شرقی شهرستان قزوین وشمال شرقی وشرق شهرستان بوئین زهرا)

ناحیه جنوب غربی(جنوب غربی شهرستان بوئین زهرا)

تنوع اقلیمی استان و قابلیتهای آبی و خاکی زمینه خوبی برای کشت انواع محصولات گرمسیری در منطقه طارم سفلی و رود بار الموت و سایر محصولات سردسیری را در دیگر نقاط استان فراهم نموده است کل اراضی قابل کشت استان حدود 470000 هکتار بوده و میزان مراتع استان حدود 950 هزار هکتار در قالب مراتع درجه 1؛2؛3 می باشد

جنگلها در استان در در ارتفاع 2تا3هزارمتری بخش الموت و طارم سفلی بصورت درختان پراکنده ونامنظم روئیده که ذخیره گاه ژنتیکی درختانی مانند مانند ارش ؛ بلوط ؛ زالزالک ؛ گردوی وحشی ؛ آلو جنگلی ؛ بادام کوهی وپسته وحشی می باشد . مانند ارش ؛ بلوط ؛ زالزالک ؛ گردوی وحشی ؛ آلو جنگلی ؛ بادام کوهی وپسته وحشی می باشد .(جداول پیوست)

 

پارامترهای جوی:

 

بارندگی :میانگین بارندگی سالیانه طولانی مدت در حدود mm 366

دامنه نوسانات بارندگی:از 150.5 میلی متر در نواحی دشتی جنوب شرقی استان (شهرستان بوئین زهرا)تا 571.4 میلی متر در نواحی کوهستانی شمال (شهرستان قزوین)

بیشترین حجم ریزشهای جوی در فصل زمستان و سپس در فصل بهار و کمترین آن در فصل تابستان

متوسط بارندگی در فصلهای سال:

فصل بهار(49تا198.2 میلیمتر)

فصل تابستان(1.7تا17.4 میلیمتر)

فصل پائیز(45.6تا79.8 میلیمتر)

فصل زمستان(55تا256.4 میلیمتر)

متوسط دمای سالیانه:9.5 تا14.3 درجه سانتی گراد(دیماه سردترین و تیرماه گرمترین)

تعداد روزهای یخبندان:73تا126 روز(بیشترین تعداد در دیماه)

مدت تشعشع آفتاب:

متوسط ساعات آفتابی سالانه واقعی :2768.9 ساعت(بیشترین ساعات آفتابی در خرداد؛تیر؛مرداد)

ساعات آفتابی ممکن:4445.1 ساعت

متوسط سالانه پوشش ابری (ابرناکی ):3اکتای

متوسط سالانه تبخیر:از1309.6 میلیمتر(ایستگاه مگسال)تا 2328.9 میلیمتر(ایستگاه دانسفهان)

جریانهای باد در استان :

در استان دو جریان باد وجود دارد

جریان شمالی که از شمال غرب در جهت جنوب شرق می وزدوبه باد مه معروف است

جریانی که از جنوب شرقی در جهت شمال غربی می وزد وبه باد شره معروف است

بادهای غالب:

جهت:عمدتا جنوب شرقی (به استثنای اردیبهشت ماه که غربی و دی ماه که شرقی می باشد

سرعت:29 نات (در تیرماه)تا58 نات(در آذرماه)و متوسط سرعت باد 4.4 نات (شدیدترین آن در اردیبهشت ماه با جهت غربی)

درصد حالت آرام :38.2%

سیستمهای هوائی موثر در استان:

نسیم غربی ومدیترانه ای که بیشترین عامل بارندگی در استان را تشکیل می دهد

نسیم پرفشارشمال که عامل سردی و رطوبت می باشد

(جداول پیوست)

 

 

 

منابع خاک:

 

تیپ های اراضی (واحددرصد): کوه ها39.8؛تپه ها14.7؛فلاتها و تراسهای فوقانی10.9 ؛دشتهای دامنه ای 15.55؛اراضی پست3.7؛دشتهای سیلابی 6.2 ؛واریزه های بادبزنی شکل سنگریزه دار6.05؛آبرفتهای بادبزنی شکل سنگریزه دار6.2 واراضی متفرقه 0.9

 

میزان بارندگی استان ازسال 1364تا 1383

 

 

متوسط بلند مدت(بیست ساله)

یکسال زراعی

320.77

میزان بارندگی سال زراعی 82-83

از ابتدای سال زراعی تا پایان خرداد

351.6

میزان افزایش بارندگی سال 82-81  تاکنون نسبت به مشابه سال گذشته

از ابتدای سال زراعی تا پایان خرداد

+69

 

 

 

منابع آبهای زیرزمینی استان

 

 

منابع آب

تعداد(حلقه)

میزان تخلیه(مترمکعب)

چاه

مجاز

2282

1000میلیون

غیرمجاز

900

486میلیون

قنوات

چشمه

216

61.4میلیون

10182

245میلیون

 

 

 

 

 

 

 

 

میزان مصرف آب در استان قزوین به تفکیک نوع مصرف

 

 

مصرف بخش کشاورزی

آبهای سطحی 114.67 میلیون متر مکعب

آبهای زیر زمینی 1638.05 میلیون متر مکعب

شرب و صنعت

مصرف آب شرب 849 میلیون متر مکعب

مصرف صنعت 932 میلیون متر مکعب

 

 

 

 

 

 

امکانات وقابلیتهای استان دربخشهای سه گانه اقتصادی ( صنعت ؛ کشاورزی ؛    خدمات )

الف-صنعت ومعدن

 

1-      وجود شهر صنعتی البرز در استان که یکی  ازبزرگترین و مهمترین شهرهای صنعتی کشور محسوب میگردد

 

2-       بالا بودن امنیت مكاني درمحورتهران – قزوین-رشت درمقایسه باسایر نقاط کشور

 

3-قرار گرفتن درخارج ازمحدوده شعاع 120 کیلومتری بیشتر مناطق استان ازشهر تهران(تاکنون این

 

قابلیت به عنوان مهمترین قابلیت استان در راه توسعه صنعتی بوده است)

 

4- نزدیکی به بازار عمده محصولات صنعتی کشور

 

5- موقعیت مناسب جهت پذیرش بسیاری ازواحدهای صنعتی مستقر درشهر تهران که قصد انتقال

 

ازتهران (خارج از شعاع 120 کیلومتری) رادارند

 

6- نزدیکی به قطبهای صنایع مادر تهران؛تبریزو اراک

 

7- تقارب با بزرگترین بازار مصرف کشور(مناطق شهری تهران و کرج)

 

8- تنوع بالای تولیدات صنعتی استان که زمینه ساز ایجاد صنایع مرتبط باتولیدات فعلی میگردد

 

(هم اکنون تولید بیش از هزار نوع محصول در پرونده تولیدات  استان به ثبت رسیده است).

 

9-سهولت تهیه مواداولیه مورد نیاز بسیاری ازصنایع باتوجه به امکانات استان واستانهای همجوار من

 

     استان تهران

 

10-- اختصاص درصد بالایی ازتولیدات برخی فعالیت های صنعتی نسبت به کشور ازجمله صنایع

 

قطعات خودرو ؛ صنایع ماشین سازی ؛ صنایع فلزی ؛ لوازم خانگی ؛ صنایع ریخته گری ؛ صنایع شیمیایی

 

11- تولیدات انحصاری درسطح کشور درتعدادی ازمحصولات صنعتی ا زقبیل کنتور برق ؛ چرخ خیاطی

 

 ؛ برخی موادشیمایی ومحصولات مهندسی پزشکی

 

12- وجود معادن غنی و پتانسیلهای معدن سیلیس و انواع خاکهای صنعتی که تامین کننده مواد اولیه صنایع شیشه

 

 وکاشی و سرامیک می باشند

 

13-وجود شهركها و نواحي صنعتي مناسب

 

14-وجود صنايع داراي توان صادراتي

 

15- وجود صنایع متنوع تولید کننده کالاهای واسطه ای(موادخام و قطعات)

 

رئوس مهمترين برنامه هاي بخشي و منطقه اي:

 

1-بخش صنعت

 

*-ايجاد شهركهاي صنعتي جديد و تكميل شهركهاي موجود از طريق تشويق بخش خصوصي به استقرار

 

در شهركها با استفاده از مكانيزمهاي تشويقي مانند تسهيلات بانكي ؛معافيتهاي مالياتي و ارائه خدمات

 

زير بنايي و.....

 

*-تاكيد بر ايجاد شهركها و نواحي صنعتي جديد با در نظر داشتن ايجاد اشتغال در مناطق محروم و

 

 افزايش توان صنعتي مناطق

 

*-فعال نمودن ؛افزايش توان ودر صورت امكان توسعه شهركها و نواحي صنعتي موجود

 

*-0ايجاد شرايط مناسب جهت ايجاد شهركهاي صنعتي توسط بخش خصوصي

 

*-ايجاد مجتمع هاي كارگاهي در جوار شهركهاي صنعتي و هدايت متقاضيان سرمايه گذاري به

 

 شهركهاي صنعتي

 

*-توسعه ؛نوسازي و ايجاد ظرفيت در صنايع تخصصي

 

2-معدن:

 

*-اجراي طرحهاي اكتشافي مقدماتي و تفصيلي روي ذخاير كاني استان مطابق اولويت هاي زير :

 

1-فلورين و منگنز

 

2-سيليس

 

3-خاك صنعتي

 

4-مواد اوليه مصالح و سنگهاي ساختماني

 

5-آلوميت و كائولن

 

6-مس

 

7-ذغال سنگ

 

*-بررسي و راه اندازي مجدد معادن راكد استان از جمله معادن سيليس؛خاك صنعتي و دولوميت و

 

واگذاري آن به بخش خصوصي

 

*-مطالعه و شناسايي پتانسيلهاي معدني موجود در استان

 

*-توسعه  صنايع كاني غير فلزي (سيمان و قطعات پيش ساخته ساختماني و.....)

 

 

ب-كشاورزي و دامپروري

 

1- امکان ایجادوگسترش کشت وصنعت بدلیل امکانات مناسب کشاورزی وصنعتی با توجه به وجود

 

دشت های مستعدو بزرگ

 

2- تولیدمازادقابل توجه مواداولیه غذائی توسط بخش کشاورزی و امکان گسترش تولیدمحصولات قابل

 

فرایند صنعتی در این بخش

 

3-بالابودن جمعيت دام استان

 

4-نزديكي به مراكز عمده توليد نهاده هاي دامي و علوفه

 

5-وجود تعداد زياد دانش آموختگان كشاورزي در استان ورشته هاي مختلف كشاورزي در دانشگاههاي

 

استان

 

6-وجود باغات انگور؛فندق؛انار؛پسته؛زغال اخته وگردو؛بادام........

 

ج-خدمات

1-آموزش وآموزش عالي

 

1-1- وجود نیروی متخصص وفنی وباتجربه فراوان برای تامین نیروی انسانی واحدهای جدید

 

1-2- وجود واحدهای تحقیق وتوسعه متعدد درکارخانجات شهرستان که دارای امکانات آزمایشگاهی

 

وتحقیقاتی ومحققین مناسبی می باشند .

 

1-3- وجود مراکز آموزش عالی متعدد که کار تربیت وآموزش نیروهای ؛ ماهرصنعتی رابه عهده دارندمانند:

-دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی قزوین

دانشگاه پیام نور مرکز قزوین

دانشگاه پیام نور مرکزتاکستان

دانشگاه پیام نور مرکزبویین زهرا

دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

دانشگاه آزاد اسلامی تاکستان

موسسه آموزش عالی کار

موسسه آموزش عالی پژوهش صنایع ایران

مرکز آموزش علمی –کاربردی علوم و فنون قزوین

موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی  گستره علم البرز

مدیریت اموزش و پژوهش

موسسه اموزش عالی رجاء

آموزشکده فنی قزوین(شهید بابایی)

آموزشکده فنی و حرفه ای دخترانه قزوین

 

 

1-4-اعتقاد مردم به تاثير آموزش و واقعيت آن در زندگي وشور شوق عمومي براي كسب آن

 

2-بهداشت

 

  2-1-نزديكي يه پايتخت ودسترسي سريع به امكانات بهداشتي و درماني مركز

 

2-2-وجود استعدادهاي متخصص بومي و غير بومي و مراكز بهداشتي ودرماني و آموزشي

 

استان

 

2-3-توجه مسولين استان به توسعه همه جانبه مسايل بهداشتي و درماني

 

3-بازرگاني

 

3-1--ارتباط صاحبان صنعت استان باکشورهای خارجی درامورصنعتی ووجود اتاق بازرگانی فعال .

 

 

3-2- وجود امکانات مناسب برای جذب سرمایه گذرای خارجی وشناسایی منطقه قزوین درسطح بین

 

المللی بعنوان یک منطقه صنعتی مناسب سرمایه گذرای درایران

 

3-3-- گستردگی ووجود امکانات زیربنایی ازقبیل راههای مناسب ؛ آب ؛ برق , تلفن ؛ خطوط ارتباط

 

فیبرنوری ؛ گاز طبیعی ؛ راه آهن (قرارگیری استان در مسیر کریدورشمال به جنوب و شرق به غرب کشور)

 

3-4- قرارگیری استان وشهرستان درکریدور شمال به جنوب وشرق به غرب کشور

 

4-گردشگري

 

4-1-كاخ چهل ستون متعلق به دوران صفوي

 

4-2-منطقه سرسبز؛ زيبا و بكرالموت و درياچه اوان وطارم سفلي و آوج

 

4-3-قلاع اسماعيليه(حسن صباح؛لمبسرو....)

 

4-4-درياچه اوان الموت

 

4-5-   وجود آب انبارهاي متعدد كه قزوين را به شهر آب انبارها مي شناسند

 

4-6-مرقد مطهر شاهزاده حسين عليه السلام فرزند امام رضا عليه السلام

 

4-7-برجهاي دوگانه خرقان

 

4-8-مسجد النبي ؛ مسجد جامع ومسجد حيدريه قزوين

 

4-9-درخت خونبار زرآباد واقع در الموت

 

4-10-تپه هاي باستاني زاغه(سگزآبادبويين زهرا)

 

4-11-آبگرم يله گنبد

 

4-12-رودخانه زيباي اندج رود